Seyir Halindeyken (Otoyolda) Lastik Patlarsa Ne Yapılır?
Otoyolda yüksek hızda (100-120 km/s) seyrederken aniden gelen şiddetli bir gürültü, sarsıntı ve direksiyonun kontrolsüzce sert bir şekilde bir tarafa çekmesi, aracınızın lastiğinin (özellikle ön lastiklerden birinin) patladığının en net habercisidir. Böyle panik yaratan bir durumda sürücülerin refleks olarak yaptığı en büyük ve ölümcül hata aniden fren pedalına asılmaktır. Yolda lastik patlarsa veya gümlediğinde hayatınızı ve ailenizi kurtaracak altın kurallar şunlardır:
- Frene Asla Sert Basmayın: Patlayan lastik tarafında jantın asfalta sürtünmesi ciddi bir direnç yaratacaktır. Bu dengesiz durumdayken ani fren yapmak aracın kendi etrafında dönmesine (spin atmasına) veya takla atmasına neden olur. Paniklemeyin ve ayağınızı gaz pedalından yavaşça çekin.
- Direksiyonu Sıkıca Tutun: Araç, patlayan lastiğin olduğu yöne doğru şiddetle şerit değiştirmek isteyecektir. Direksiyonu her iki elinizle "saat 9'u 15 geçe" pozisyonunda çok sıkı tutarak aracı düz bir çizgide, kendi şeridinizde tutmaya çalışın.
- Vites Küçültün (Motor Freni Kullanın): Hızınızı fren pedalına basarak değil, manuel araçlarda vites küçülterek, otomatik araçlarda ise pedallı (F1) viteslerle veya L/Manuel konuma alıp motor freni (kompresyon) ile yavaş yavaş düşürün.
- Dörtlü Flaşörleri Yakın: Arkanızdan yüksek hızla gelen araçları acil durum hakkında uyarmak için dörtlü ikaz lambalarını (flaşörleri) hemen açın.
- Güvenli Şekilde Sağa Çekin: Aracın hızı 30-40 km/s altına düştükten sonra çok hafif fren dokunuşlarıyla aracı güvenli bir şekilde emniyet şeridine veya yolun sağına alın. El frenini çekin.
Stepne (Yedek Lastik) İle En Fazla Kaç Kilometre Hızla Gidilir?
Aracınızın lastiğini değiştirmeyi başardınız, peki şimdi ne olacak? Eğer aracınızın bagajında tam boy değil de, yer kaplamaması için tasarlanmış ince tip (mini stepne / donut lastik) varsa, bu lastiklerin normal karkas lastikler kadar dayanıklı olmadığını ve yol tutuş özelliklerinin çok zayıf olduğunu bilmelisiniz.
Mini stepne lastiklerin yanağında veya jantında genellikle sarı ve kocaman bir "MAX 80 km/h" veya "MAX 50 mph" uyarısı yazar. Bu, güvenlik gereği maksimum yapabileceğiniz hızın saatte 80 kilometreyi aşmaması gerektiğini ifade eder. İnce stepne ile şehirlerarası uzun yolculuklar (Örneğin 500 km) yapılmamalıdır. Bu lastikler sadece sizi en yakın nöbetçi oto lastikçiye veya yetkili servise ulaştırmak için tasarlanmış geçici çözümlerdir (Maksimum 100-150 km kullanım ömrü sunarlar).
Run Flat (Patlasa da Gidebilen) Lastik Tamir Olur Mu?
BMW, Mercedes ve Mini gibi premium araç üreticilerinin standart donanım olarak sunduğu Run-Flat (RFT - SSR - ZP) lastikler, içerisindeki güçlendirilmiş kalın yanak yapısı sayesinde hava basıncı tamamen sıfıra inse (patlasa) bile tamamen çökmez. Bu teknoloji sayesinde stepne değiştirme zahmetine girmeden, aracı maksimum 80 km/s hızı aşmadan yaklaşık 80 kilometre daha güvenle sürebilirsiniz.
Run Flat Lastiklere Yama Yapılır Mı?
Sektörde ve araç sahipleri arasında en çok tartışılan konulardan biri Run Flat lastiklerin tamir edilip edilemeyeceğidir. Run flat lastiklerin tamiri belirli katı teknik kurallara bağlıdır:
- Eğer lastiğin sadece taban kısmına (yere temas eden bölgeye) standart bir çivi veya vida girmişse ve lastik patlak (havasız) şekilde uzun kilometreler boyunca zorlanarak sürülmemişse; uzman bir lastik tamircisi tarafından içeriden Mantar Yama (İçten Yama) yöntemiyle tamir edilebilir.
- Eğer lastiğin yanak (yan) kısmında bir yırtık, yarılma veya balon varsa tamir KESİNLİKLE YAPILAMAZ.
- Eğer lastik havasız şekilde (örneğin 50 km boyunca) sürülmüşse, güçlendirilmiş karkas yapısı içeriden kırılır ve toz haline gelir. Lastik söküldüğünde içinde kauçuk tozları görülüyorsa o lastik ömrünü tamamlamıştır ve güvenlik gereği sıfır bir Run-Flat lastikle değiştirilmesi zorunludur. Dışarıdan atılan geçici fitil yamalar, RFT teknolojisi için büyük risk taşır.